弧微分与曲率

弧微分与曲率

弧微分与弧长公式

ds=1+[f′(x)]2dxds = \sqrt{1 + [f'(x)]^2} dx L=∫ab1+[f′(x)]2dxL = \int_a^b \sqrt{1 + [f'(x)]^2} dx

应用例子:

例子 1:求曲线 y=x2y = x^2 从 (0,0)(0, 0) 到 (1,1)(1, 1) 的弧长。

解:

  • f′(x)=2xf'(x) = 2x
  • ds=1+(2x)2dx=1+4x2dxds = \sqrt{1 + (2x)^2} dx = \sqrt{1 + 4x^2} dx
  • L=∫011+4x2dxL = \int_0^1 \sqrt{1 + 4x^2} dx
  • 令 2x=tan⁡θ2x = \tan \theta,则 dx=12sec⁡2θdθdx = \frac{1}{2} \sec^2 \theta d\theta
  • L=∫0arctan⁡21+tan⁡2θ⋅12sec⁡2θdθL = \int_0^{\arctan 2} \sqrt{1 + \tan^2 \theta} \cdot \frac{1}{2} \sec^2 \theta d\theta
  • =12∫0arctan⁡2sec⁡3θdθ= \frac{1}{2} \int_0^{\arctan 2} \sec^3 \theta d\theta
  • =12[sec⁡θtan⁡θ+ln⁡∣sec⁡θ+tan⁡θ∣]0arctan⁡2= \frac{1}{2} [\sec \theta \tan \theta + \ln |\sec \theta + \tan \theta|]_0^{\arctan 2}
  • =12[25+ln⁡(2+5)]= \frac{1}{2} [2\sqrt{5} + \ln(2 + \sqrt{5})]

例子 2:求圆 x2+y2=r2x^2 + y^2 = r^2 的周长。

解:

  • 上半圆:y=r2−x2y = \sqrt{r^2 - x^2}
  • f′(x)=−xr2−x2f'(x) = -\frac{x}{\sqrt{r^2 - x^2}}
  • ds=1+x2r2−x2dx=rr2−x2dxds = \sqrt{1 + \frac{x^2}{r^2 - x^2}} dx = \frac{r}{\sqrt{r^2 - x^2}} dx
  • L=2∫−rrrr2−x2dx=2r∫−rr1r2−x2dxL = 2 \int_{-r}^r \frac{r}{\sqrt{r^2 - x^2}} dx = 2r \int_{-r}^r \frac{1}{\sqrt{r^2 - x^2}} dx
  • =2r[arcsin⁡xr]−rr=2r⋅π=2πr= 2r [\arcsin \frac{x}{r}]_{-r}^r = 2r \cdot \pi = 2\pi r
曲率公式

κ=∣f′′(x)∣[1+(f′(x))2]3/2\kappa = \frac{|f''(x)|}{[1 + (f'(x))^2]^{3/2}}

几何意义:

  • 曲率表示曲线在该点的弯曲程度
  • 曲率越大,曲线弯曲越剧烈
  • 直线的曲率为零
  • 圆的曲率为常数 1r\frac{1}{r}(rr 为半径)

应用例子:

例子 1:求曲线 y=x2y = x^2 在点 (1,1)(1, 1) 处的曲率。 解:

  • f′(x)=2xf'(x) = 2x,f′(1)=2f'(1) = 2
  • f′′(x)=2f''(x) = 2,f′′(1)=2f''(1) = 2
  • κ=∣2∣[1+22]3/2=253/2=255\kappa = \frac{|2|}{[1 + 2^2]^{3/2}} = \frac{2}{5^{3/2}} = \frac{2}{5\sqrt{5}}

例子 2:求圆 x2+y2=r2x^2 + y^2 = r^2 的曲率。 解:

  • 上半圆:y=r2−x2y = \sqrt{r^2 - x^2}
  • f′(x)=−xr2−x2f'(x) = -\frac{x}{\sqrt{r^2 - x^2}}
  • f′′(x)=−r2(r2−x2)3/2f''(x) = -\frac{r^2}{(r^2 - x^2)^{3/2}}
  • κ=∣−r2(r2−x2)3/2∣[1+x2r2−x2]3/2\kappa = \frac{|-\frac{r^2}{(r^2 - x^2)^{3/2}}|}{[1 + \frac{x^2}{r^2 - x^2}]^{3/2}}
  • =r2(r2−x2)3/2⋅(r2−x2)3/2r3=1r= \frac{r^2}{(r^2 - x^2)^{3/2}} \cdot \frac{(r^2 - x^2)^{3/2}}{r^3} = \frac{1}{r}

例子 3:求直线 y=mx+by = mx + b 的曲率。 解:

  • f′(x)=mf'(x) = m,f′′(x)=0f''(x) = 0
  • κ=∣0∣[1+m2]3/2=0\kappa = \frac{|0|}{[1 + m^2]^{3/2}} = 0
参数方程的弧长与曲率

ds=[x′(t)]2+[y′(t)]2dtds = \sqrt{[x'(t)]^2 + [y'(t)]^2} dt L=∫t1t2[x′(t)]2+[y′(t)]2dtL = \int_{t_1}^{t_2} \sqrt{[x'(t)]^2 + [y'(t)]^2} dt κ=∣x′(t)y′′(t)−x′′(t)y′(t)∣[x′(t)2+y′(t)2]3/2\kappa = \frac{|x'(t)y''(t) - x''(t)y'(t)|}{[x'(t)^2 + y'(t)^2]^{3/2}}

应用例子:

例子:求参数方程 {x=acos⁡ty=asin⁡t\begin{cases} x = a \cos t \\ y = a \sin t \end{cases} 的弧长和曲率。 解:

  • x′(t)=−asin⁡tx'(t) = -a \sin t,y′(t)=acos⁡ty'(t) = a \cos t
  • x′′(t)=−acos⁡tx''(t) = -a \cos t,y′′(t)=−asin⁡ty''(t) = -a \sin t
  • ds=a2sin⁡2t+a2cos⁡2tdt=adtds = \sqrt{a^2 \sin^2 t + a^2 \cos^2 t} dt = a dt
  • L=∫02πadt=2πaL = \int_0^{2\pi} a dt = 2\pi a
  • κ=∣(−asin⁡t)(−asin⁡t)−(−acos⁡t)(acos⁡t)∣[a2sin⁡2t+a2cos⁡2t]3/2\kappa = \frac{|(-a \sin t)(-a \sin t) - (-a \cos t)(a \cos t)|}{[a^2 \sin^2 t + a^2 \cos^2 t]^{3/2}}
  • =∣a2sin⁡2t+a2cos⁡2t∣a3=a2a3=1a= \frac{|a^2 \sin^2 t + a^2 \cos^2 t|}{a^3} = \frac{a^2}{a^3} = \frac{1}{a}
极坐标方程的弧长

ds=r2+[r′(θ)]2dθds = \sqrt{r^2 + [r'(\theta)]^2} d\theta L=∫θ1θ2r2+[r′(θ)]2dθL = \int_{\theta_1}^{\theta_2} \sqrt{r^2 + [r'(\theta)]^2} d\theta

应用例子:

例子:求极坐标方程 r=ar = a(圆)的周长。 解:

  • r′(θ)=0r'(\theta) = 0
  • ds=a2+02dθ=adθds = \sqrt{a^2 + 0^2} d\theta = a d\theta
  • L=∫02πadθ=2πaL = \int_0^{2\pi} a d\theta = 2\pi a
曲率相关概念

R=1κR = \frac{1}{\kappa} (xc,yc)=(x−f′[x](1+(f′(x))2)f′′(x),f(x)+1+(f′(x))2f′′(x))(x_c, y_c) = \left(x - \frac{f'[x](1 + (f'(x))^2)}{f''(x)}, f(x) + \frac{1 + (f'(x))^2}{f''(x)}\right)

1. 曲率半径

  • 定义:曲率半径 R=1κR = \frac{1}{\kappa}
  • 几何意义:曲率半径是曲线在该点的最佳圆近似半径。

2. 密切圆

  • 定义:在曲线某点处与曲线有相同曲率的圆称为密切圆。
  • 性质:
    • 密切圆与曲线在该点有相同的函数值、一阶导数和二阶导数
    • 密切圆的半径等于曲率半径

3. 曲率中心

  • 定义:密切圆的圆心称为曲率中心。
  • 坐标公式如上所示。

常见错误和注意事项

1. 弧长计算错误

错误:忽略弧微分公式中的平方根 正确:必须使用 ds=1+[f′(x)]2dxds = \sqrt{1 + [f'(x)]^2} dx

2. 曲率计算错误

错误:忘记取绝对值 正确:曲率公式中必须取绝对值

3. 参数方程错误

错误:直接使用直角坐标公式 正确:使用参数方程的专用公式

4. 积分计算错误

错误:积分限设置错误 正确:确保积分限对应正确的参数范围

Exercises

练习 1

求曲线 y=x2y = x^2 在点 (1,1)(1, 1) 处的曲率。

Reference Answer(3 个标签)
derivative applicationsextrematangent lines

解题思路: 求一阶和二阶导数,代入曲率公式。

详细步骤:

  1. f′(x)=2xf'(x) = 2x,f′(1)=2f'(1) = 2
  2. f′′(x)=2f''(x) = 2,f′′(1)=2f''(1) = 2
  3. κ=∣2∣[1+22]3/2=253/2=255\kappa = \frac{|2|}{[1 + 2^2]^{3/2}} = \frac{2}{5^{3/2}} = \frac{2}{5\sqrt{5}}

答案:曲率为 255\frac{2}{5\sqrt{5}}。

练习 2

求圆 x2+y2=4x^2 + y^2 = 4 的曲率。

Reference Answer(3 个标签)
derivative applicationsextrematangent lines

解题思路: 使用圆的曲率公式。

详细步骤:

  1. 圆的半径为 r=2r = 2
  2. 圆的曲率为 κ=1r=12\kappa = \frac{1}{r} = \frac{1}{2}

答案:曲率为 12\frac{1}{2}。

练习 3

求曲线 y=x2y = x^2 从 (0,0)(0, 0) 到 (1,1)(1, 1) 的弧长。

Reference Answer(3 个标签)
derivative applicationsextrematangent lines

解题思路: 使用弧长公式,进行积分。

详细步骤:

  1. f′(x)=2xf'(x) = 2x
  2. ds=1+(2x)2dx=1+4x2dxds = \sqrt{1 + (2x)^2} dx = \sqrt{1 + 4x^2} dx
  3. L=∫011+4x2dxL = \int_0^1 \sqrt{1 + 4x^2} dx
  4. 令 2x=tan⁡θ2x = \tan \theta,则 dx=12sec⁡2θdθdx = \frac{1}{2} \sec^2 \theta d\theta
  5. L=∫0arctan⁡21+tan⁡2θ⋅12sec⁡2θdθL = \int_0^{\arctan 2} \sqrt{1 + \tan^2 \theta} \cdot \frac{1}{2} \sec^2 \theta d\theta
  6. =12∫0arctan⁡2sec⁡3θdθ= \frac{1}{2} \int_0^{\arctan 2} \sec^3 \theta d\theta
  7. =12[sec⁡θtan⁡θ+ln⁡∣sec⁡θ+tan⁡θ∣]0arctan⁡2= \frac{1}{2} [\sec \theta \tan \theta + \ln |\sec \theta + \tan \theta|]_0^{\arctan 2}
  8. =12[25+ln⁡(2+5)]= \frac{1}{2} [2\sqrt{5} + \ln(2 + \sqrt{5})]

答案:弧长为 12[25+ln⁡(2+5)]\frac{1}{2} [2\sqrt{5} + \ln(2 + \sqrt{5})]。


Summary

本文出现的符号

符号类型读音/说明在本文中的含义
θ\theta希腊字母Theta(西塔)参数方程或极坐标中的角度参数
κ\kappa希腊字母Kappa(卡帕)表示曲率

中英对照

中文术语英文术语音标说明
弧微分arc differential/ɑːk dɪfəˈrenʃəl/曲线弧长的微分元素
弧长arc length/ɑːk leŋθ/曲线的长度
曲率curvature/ˈkɜːvətʃə/曲线弯曲程度的度量
曲率半径radius of curvature/ˈreɪdiəs əv ˈkɜːvətʃə/曲率的倒数,表示密切圆的半径
密切圆osculating circle/ˈɒskjəleɪtɪŋ ˈsɜːkəl/在曲线上某点与曲线有相同曲率的圆
曲率中心center of curvature/ˈsentə əv ˈkɜːvətʃə/密切圆的圆心
参数方程parametric equation/pærəˈmetrɪk ɪˈkweɪʒən/用参数表示曲线的方程
极坐标polar coordinates/ˈpəʊlə kəʊˈɔːdɪneɪts/用角度和距离表示点的坐标系统